Lukraak op avontuur

Tijdens mijn vakantie ervaar ik dat gevoel van vrijheid altijd dubbelop. Vooral ook door de manier waarop wij onze vakantie vullen; we laten het volledig aan het toeval over. Naast die ‘ongeveer’ richting plannen we bijzonder weinig. Het is heerlijk om elke dag weer verrast te worden. Daarbij wordt ik al heel erg blij van bijzonder weinig, dat helpt ook.

Daar dacht ik aan toen we door Zweeds Lapland richting Lofoten reden. Dat imposante van die hele ruige, ongerepte natuur kan me diep ontroeren, en in dat gebied was er een overvloed aan. Ik voelde me nietig maar tegelijkertijd meer dan ook onderdeel van dat alles. Ik kan het maar moeilijk uitleggen hoeveel indruk het maakte maar het was geweldig om mee te maken.

Maar de spontaniteit die mijn leven vult is voor zovelen niet weggelegd. Die zijn afhankelijk, in zo verschrikkelijk veel. Voor alles wat de meeste van ons wel kunnen en waar we maar zo zelden over nadenken. Zij zijn niet alleen afhankelijk in die zelfzorg maar ook afhankelijk in hun vervoer ergens naar toe, en van voorzieningen die ter plekke aanwezig moeten zijn. Noem het maar op. Spontaan iets gaan bekijken is er niet bij, alles moet op voorhand worden gepland.

Tijd is dan dubbel zo kostbaar.

Die avond stond ik mijn potje te koken met uitzicht op dat prachtige blauwe water waar Lofoten zo beroemd om is. De rijkdom van onze reis vulde mijn lijf, om alles wat ik tegenkwam en wat ik tijdens al die weken mocht beleven. Lukraak op avontuur is voor velen een onbereikbare droom en ik ben meer dan gezegend op dat gebied.

Met twee voetjes op de grond al die mooiigheid extra voelen is ook rijkdom.

Meer lezen van Cynthia? Leuk! www.cynthiapoen.nl

Cynthia heeft ook een boek geschreven over haar zorg-ervaringen, ‘Zorgliefde’ Nieuwsgierig? www.uitjeervaring.nl/zorgliefde

Zorghart

Bij veel ouderen lijkt de situatie thuis alsmaar schrijnender te worden, zo ervaar ik het tenminste. Zoals gister toen ik met spoed een fijne plek moest zien te vinden voor een meneer met dementie. Meneer zijn echtgenote belandde onverwacht in het ziekenhuis en zijn dementie was te vergevorderd om nog alleen thuis te kunnen blijven. Na veel overleggen met collega-verpleegkundigen vond ik gelukkig een plekje voor hem.

De opluchting van zijn zoon was enorm toen ik hem belde met het nieuws. ‘Ik kan wel janken, zei hij geëmotioneerd, sterker nog ik huil al’. Ik voelde bij mezelf de ontroering door zijn onvrijwillige tranen, en ik voelde dankbaarheid, dankbaarheid omdat ik kon helpen.

Werken in de zorg is een roeping wordt er weleens gezegd. Oprechte onzin, vanzelfsprekend. Werken in de gezondheidszorg is een vak, een serieus beroep waarin je je skills continue moet aanscherpen en bijhouden. Je zorgt voor een ander mens en dat is geen sinecure. Elke fout wordt levensgroot uitvergroot. Terecht natuurlijk, maar het maakt ook enorm kwetsbaar. Voor die ander en voor jezelf.

En naast die weerbaarheid, professionaliteit en kunde is het hebben van een zorghart van groot belang. Liefde hebben voor wat je doet, om die andere mens op nummer één te kunnen zetten tijdens dat hele kwetsbare moment in diens leven. Zonder dat empathisch vermogen raak je in dit beroep hopeloos verloren.

Ik schreef er een boek over, over al mijn ervaringen tijdens die jaren zorgen voor anderen, en ik heb hem ‘Zorgliefde’ genoemd. Het is een prachtige verzameling geworden van bijzondere gebeurtenissen, over echte mensen en soms heftige situaties. Warme en rijke verhalen.

Naast alle kennis en kunde, die ik elke dag nodig heb om te triageren en een nieuw fijn thuis voor al die zorgvragers te kunnen vinden, klopt mijn warme zorghart, die het niet opgeeft, ook niet als het hopeloos lijkt.

Benieuwd naar mijn boek? Leuk! www.uitjeervaring.nl/zorgliefde

Diepe buiging

‘Ik wil hem nog niet kwijt hoor, vertelt ze me, zolang het nog lukt om voor hem te zorgen blijven we samen’. Meneer heeft dementie en zij zorgt voor hem. Steeds meer, al een hele poos steeds meer. Als ik haar vraag hoe het thuis gaat en hoe het met haar gaat, begint ze te vertellen. Als een waterval die al een poosje wilde ontsnappen.

Ik luister vooral, stel af en toe een vraag maar het is overduidelijk dat ze graag wil praten. ‘Als u druk bent en geen tijd voor me heeft dan kap ik mijn verhaal af hoor’ zegt ze. Glimlachend moedig ik haar aan om verder te gaan, soms is het zalig om je verhaal aan een onbekende kwijt te kunnen. Om zonder consequenties even stoom af te blazen. Daarbij levert het me een schat aan informatie op die ik weer kan inzetten als we een passende plek voor deze meneer gaan zoeken, ook niet onbelangrijk.

Ik zei het al vaker, de verschuiving van de huidige zorgbehoeftes in onze regio zijn overduidelijk maar gelukkig ontstaan er overal mooie initiatieven om daar zoveel mogelijk in te ondersteunen. Logeerhuizen bijvoorbeeld, er is groei in respijtzorg mogelijkheden en er zijn allerlei mooie hulplijnen voor heel veel mantelzorgers.

Tijdens ons gesprek vertelde ze me ook dat haar man bijna niet meer kon praten, en dat wat hij zei meestal onverstaanbaar of onbegrijpelijk was. Meteen begreep ik waarom ze het zo fijn vond om even tegen mij aan te kletsen. Communicatie is een groot goed en van levensbelang.

Zij mist het.

Om even samen de dag door te nemen, te glimlachen om herinneringen die spontaan langs komen waaien of gewoon een kletspraatje over het weer. Als je stil staat bij de hoeveelheid momenten die zij nu moet missen, blijvend moet missen, het is amper te bevatten. Week na week en dat al jarenlang.

Diepe buiging voor deze dame op leeftijd die elke dag onvermoeibaar klaar staat om voor haar zieke man te zorgen. Diepe buiging voor haar en voor alle mantelzorgers van Nederland.

Dichte deur

Hij is nog geen veertig maar zijn lichaam laat hem meer en meer in de steek. Zijn pijn is diep en schrijnend want thuis wonen bij zijn jonge gezin is onverwacht onmogelijk geworden. En alsof die boodschap nog niet hard genoeg is blijkt er ook geen mogelijkheid te zijn om ergens anders te wonen. Tussen de wal en het schip met je doodzieke lijf.

Ik luister naar zijn verhaal en kan me in de verste verte niet voorstellen hoe dat voor hem moet zijn. Ik vind het hartverscheurend. En dan moeten ze ook nog stad en land afbellen om gehoord te worden, of iemand ze alsjeblieft kan helpen.

Ik besluit dus mijn stinkende best te doen om een fijne plek voor hem te vinden, een plek alleen van hem. Waar zijn kinderen eens een nachtje kunnen logeren bij hun pap, waar ze samen kunnen zijn als gezin. Toevallig is er een plek beschikbaar, nu moet ik alleen nog zorgen dat hij hem krijgt. Mijn collega’s gaan niet direct overstag en ik begrijp hun vraagtekens. ‘Ga eerst bij hem langs, vraag ik, beoordeel met je eigen ogen. Geef hem die kans’.

Gisterochtend zochten ze me op, de twee collega’s die bij hem op bezoek zijn geweest. Hun stralende gezichten vertelden me zonder woorden wat ik zo graag wilde horen, hij is hartstikke welkom. Een eigen plek en ook nog op korte afstand van zijn drie grote liefdes, een plek waar hij warme zorg ontvangt en fijn kan wonen. Mijn dag kan niet meer stuk.

‘Na een periode waarin er alleen maar deuren voor me dicht gingen, is dit de eerste deur die voor me open ging’ zegt hij geëmotioneerd. De rillingen lopen over mijn lijf bij die woorden. Het is precies waarom ik zo hartstochtelijk veel van mijn werk houd. Ik kan iets doen voor iemand, echt iets betekenen in een mensenleven. En daar ben ik meer dan dankbaar voor.

Meer van Cynthia lezen? Vind ze leuk! cynthiapoen.nl

Een stap opzij

Toen ik 21 was werkte ik een poosje in een buurtwinkel, zo’n winkel van Sinkel waar sigaretten, snoepgoed en een scala aan aanverwante artikelen werden verkocht. Na vijf jaar in de gezondheidszorg had ik al ernstig behoefte aan iets anders. Een intensieve studie, fulltime wisseldiensten en dat nog zo jong en groen zijn hadden een ernstige wissel op mijn mentale stabiliteit getrokken.

Het duurde maar kort, die uitspatting, want ik vond werken in de buurtwinkel saai en eentonig en ik miste het ‘zorgen voor’ met heel mijn hart. Maar mijn zenuwen konden wel mooi even bijkomen, en daar had ik nou net behoefte aan. Ik was nog zo piep maar had wel al wagonladingen verdriet en ziek gezien.

Inmiddels ben ik heel wat jaren verder maar nog steeds herken ik bij mezelf die behoefte om af en toe een stap opzij te maken. Om even te ontsnappen aan de constante druk en verantwoordelijkheid die dat ‘zorgen voor een ander’ met zich meebrengt. Wellicht dat ik daarom ook zo hartstochtelijk graag wil ondersteunen als ik een ander mens zie worstelen. Zorgvragers en mantelzorgers. Want ook mantelzorger zijn is hard werken en voor hen is er maar zelden ruimte voor die stap opzij.

In onze maatschappij verliest een groot deel van de mensheid, in die zucht naar meer, beter en luxer, momenteel om oprecht oog te hebben voor een ander. Naar elkaar omkijken was vroeger een groot goed maar het verdwijnt, tot mijn grote verdriet. Ik ga morgen oprecht naar iemand omkijken, doe je mee?

Nieuwsgierig naar meer van Cynthia? Leuk! cynthiapoen.nl

Zonneschijn

Januari was zonder zon las ik vandaag ergens, en eigenlijk ervaar ik dat in alles, januari voelde beige en glansloos. Ondanks de mooie dingen die er ook echt nog gebeuren, voelt alles dof en kleurloos. Juist op het moment dat de wereld weer een beetje opengaat krijg ik er last van, van die dofheid.

Ik schrijf in mijn blogs niet over beleid en politieke keuzes, mijn verhalen gaan over mensen. Over diegenen waar we elke dag zorg voor dragen, ook al is een deel van hun narigheid een direct gevolg van dat beleid. Voor sommigen van ons zijn die regels niet meer dan letters op papier. Ik zie wat de gevolgen zijn, de eindeloze worstelingen, een leven dat ineens een moeizaam gevecht is geworden.

Het voelt alsof ik op alle fronten tekort schiet. Waar creativiteit en doortastend blijven zoeken vaak tot resultaat leidde, voelt het nu alsof de mogelijkheden eindig zijn. Hun kwetsbaarheid voelt eenzaam, zonder de glans van die oplossing.

Zo lang mogelijk thuis blijven wonen is een prachtige gedachte. Als het thuis echter niet meer gaat is het wel fijn als er een passende plek is die voelt als een warme omhelzing. En daar zit hem nou net de kneep: de beschikbaarheid van die plekken wordt in toenemende mate een zeldzaamheid. Ontelbaar veel mantelzorgers zijn ernstig overbelast, velen redden het thuis eigenlijk niet meer. Bovenop alle bezuinigingen heeft corona zijn akelige tentakels stiekem heel ver doorgevoerd en de restverschijnselen van dat rottige virus vinden we overal in terug.

Ik wacht met ongeduld op de zon. Als die stralen eenmaal volop schijnen hoop ik dat heel veel van die gevolgen spontaan wegsmelten. Dat beige en dof worden verbannen en dat kleur en glans het weer overnemen. Ik verlang ernaar om al die kwetsbare mensen te zien opbloeien. Ik blijf hopen dat we met het uitzwaaien van die pandemie ook weer meer mogelijkheden krijgen om te kunnen zorgen voor iedereen die daar behoefte aan heeft. Zou dat niet geweldig zijn?

Nieuwsgierig naar meer van Cynthia? Leuk! www.cynthiapoen.nl

Altijd alleen

Ik vind relaties met andere mensen razend ingewikkeld, want hoeveel energie steek je nou precies in naaste familie, fijne vrienden en directe collega’s? Alleen zijn vind ik namelijk ook heel erg heerlijk, om uren te wandelen in mijn uppie of wat door mijn huis te rommelen. Maar kiezen voor mijn eigen gezelschap kan ik alleen omdat ik heel vaak niet alleen ben, ik ben gezegend met een lading lieverds om me heen.

In mijn werk hoor ik het met enige regelmaat, hoe een opeenstapeling van misverstanden leid tot die vlijmscherpe eenzaamheid, tot diepe ravijnen en elkaar niet meer kunnen bereiken. Dat allesoverheersende gevoel van een mens die zich niet gewenst voelt moet vreselijk zijn.

Jezelf kwetsbaar op stellen is geen sinecure hoor, ik weet het. Ik sla zelf ook regelmatig de plank mis, juist omdat het vaak even duurt voor ik precies weet waarom ik voel wat ik voel. Soms ben ik veel te direct of juist te wollig, en op die eerlijkheid zit ook niet iedereen te wachten, hoe goedbedoeld mijn woorden ook zijn.

Met de feestdagen nog vers in het geheugen, en de pijnlijke strijd die er in veel levens rond die dagen heerst, hoorde ik het indringende verhaal van een oudere man. Hij was zijn vrouw nog maar pas verloren door een ongelukkig ongeval, en sindsdien vulde hij zijn dag met het dagelijks huishouden. Precies zoals zij dat altijd had gedaan. Hij klampte zich vast aan haar taken, elke dag opnieuw. Het was alles wat er voor hem was overgebleven had hij gezegd, want zij had zijn hele leven gevuld.

Het benam me de adem, de heftigheid van zijn verhaal, en vooral ook de leegte ervan.

Zonder me er echt van bewust te zijn, is dat alleen zijn blijkbaar iets waar ik bang voor ben. Om helemaal alleen op deze wereld te zijn en door niemand gemist te worden. Wellicht doe ik daarom soms teveel mijn best, onhandig en stuntelig, in de hoop dat mijn goede bedoelingen overkomen. Want je moet er toch niet aan denken, om altijd alleen te zijn. Wees daarom een beetje lief voor elkaar, ook als het soms lastig is of als je denkt dat iemand het niet verdient. Want we verdienen allemaal wat vergevingsgezindheid op zijn tijd.

Meer van mij lezen? Leuk! cynthiapoen.nl

December

Weer loopt het jaar ten einde en weer mis ik dat hele feestelijke gevoel dat altijd onlosmakelijk met die laatste maand verbonden was. Want wederom is het alle hens aan dek, en staat ons leven in het teken van dat waardeloze virus.

‘Het is saai’, moppert mijn oude vader. Ik snap hem volledig, hij mist de drukte van het hele gezin fijn weer eens bij elkaar. De laatste keer is al een kleine twee jaar geleden, een eeuwigheid, zo voelt het. En ik begrijp dat hij soms moet zoeken naar een lichtpuntje, dat moet ik zelf ook.

Toch tel ik hardop zijn zegeningen, van hem en van mama, en ik neem voor het gemak die van mijzelf ook even mee. Ik ben toch bezig, die peptalk kan ik zelf vandaag ook goed gebruiken. Buiten stormt het, en diep van binnen is het soms niet veel anders, daar raast die storm ook met enige regelmaat.

Op het werk worden de beschikbare covid bedden weer dagelijks gedeeld met alle zorgaanbieders in onze regio, en we balen oprecht dat het weer moet. Maar we denken vooral aan iedereen die momenteel geveld is. We denken aan alle collega’s die dagelijks in de voorste linie staan, ook buiten het ziekenhuis. Want de zorgvraag is in de hele sector onveranderd groot en de mogelijkheden zijn minimaal. Elke dag zoeken we hartstochtelijk met elkaar naar oplossingen.

In de hectiek van alles wat er gaande is zoek ik vooral naar de verbinding met elkaar. Voorbij de dagelijkse discussies over wel of niet vaccineren, mutaties en varianten en al dat vingerwijzen, zoek ik voorbij de reeds aanwezige onrust. Tussen de regels door herken ik vooral het ongrijpbare en de onmacht die ons in zijn greep houd. Natuurlijk herken ik dat, het is overal. Ik mis mijn toverstokje, als ik die voorhanden had dan wist ik het wel.

‘Verbeter de wereld en begin bij jezelf’

Ik heb dat altijd een mooie uitspraak gevonden, en deze maand ga ik proberen er dagelijks gehoor aan te geven. Door die handgeschreven kaart te sturen met een lieve boodschap erop. Of door dat welgemeende compliment nou eindelijk eens uit te delen. Door mijn liefde weg te geven zonder diezelfde liefde terug te verwachten. Gewoon, weggeven aan die ander vanuit jezelf. Zoals we dat allemaal deden aan het begin van die corona, toen dat samen nog zo heel erg op de voorgrond stond en de verdeeldheid ver te zoeken was.

Want onder aan de streep, voorbij alle waanzin en onbegrip, zijn we nog steeds dezelfde. Fijn als we dat weer even zien en kunnen voelen.

Mooie feestdagen!
Meer lezen van Cynthia? Leuk! www.cynthiapoen.nl

Klein groot geluk

De wereld staat in brand, zo voelt het voor mij tenminste, als een projectiel die volledig uit zijn baan is gevlogen. Maatregelen volgen zich op, en de kranten staan bol van alle berichten over covid en de zorg. Het zijn voor mij juist aanwijzingen om me terug te trekken, diep naar binnen, om overeind te kunnen blijven tijdens deze gekte.

Ook op mijn werk neemt de drukte toe, als een sneeuwbaleffect dat ergens met een vlokje is begonnen. Want na al die maanden van afschalen, opschalen, hoog ziekteverzuim en wat nog heeft het ontzettend veel mensen geraakt in hun dagelijks bestaan. 

Heel veel kwetsbare ouderen balanceren op het randje van een dunne lijn, van net wel of net niet meer veilig thuis blijven wonen. Het is elke dag zoeken naar mogelijkheden, en vastklampen aan strohalmen. Ik voel elke keer een enorme opluchting als het weer mag lukken, als ik iemand een veilige plek aan kan bieden.

De afgelopen dagen waren er elke dag spoedsituaties, waren er tranen van wanhoop en angst, ongerustheid om de veiligheid en de mentale gezondheid van velen. Maar elke dag opnieuw lukte het om die dilemma’s op te lossen. Door heel veel te bellen, te overleggen, te kijken naar mogelijkheden en onmogelijkheden maar vooral door buiten de gebaande paden te zoeken.

Dankzij heel veel lieve collega verpleegkundigen die fijn meedachten, die op de toppen van hun kunnen functioneren maar steeds opnieuw hun hart openzetten. Zodat we samen toch weer een passende oplossing vinden. 

Voor die jonge vrouw die zo graag verder wil herstellen. Die ver van huis, helemaal alleen, doodongelukkig uit het raam ligt te staren. Haar tranen, die door de telefoon gutsten toen ik haar vertelde dat ik een plekje dichtbij huis had gevonden, ontroerden me diep. Ik was er zelf even stil van, en haar geluk was ook even mijn geluk. 

Of die plek die ik vond voor die oudere meneer. Hij was ontzettend ziek geworden als gevolg van covid en kon nu omringd door warme zorg herstellen. Elke dag knapt hij een beetje meer, op zit hij niet meer onmachtig en verward alleen in huis maar op een veilige plek. Dagelijks drinkt hij met een paar andere heren koffie, en is hij niet meer eenzaam. 

Voor even negeer ik de nieuwsberichten en geniet ik dat dit kleine grote geluk. Meer valt er vandaag eigenlijk niet te wensen.

Lichtpuntje

Het blijft stil aan de telefoon nadat ik mijn boodschap heb uitgesproken. Dat ze nog aan de lijn hangt hoor ik aan de onregelmatige ademhaling op de achtergrond. Ik geef haar wat ruimte om mijn bericht te verwerken, en na een lange stilte begint ze te praten.’Echt’ vraagt ze, ‘is het echt waar’? Ik beaam dat het echt waar is, en voeg nog wat informatie toe. Niet teveel, daar let ik op, niet alles komt op dit moment bij haar binnen denk ik zo.

Ik heb die ochtend een plek gevonden voor haar zieke echtgenoot, een appartement dichtbij de plek waar zij woont. Het is haar allergrootste wens zei ze me, nog niet zo heel erg lang geleden. Omdat hij niet meer thuis kan wonen, was een plekje heel dichtbij hun thuis zo gewenst. Zodat zij hem makkelijk kan bezoeken, zo vaak als ze wil, zonder rekening te moeten houden met busregelingen, slecht weer en wat nog.

‘Ik ben sprakeloos’ zegt ze, ‘echt sprakeloos’. ‘Bent u er blij mee’ vraag ik, ‘want hij moet dan nog wel een keer verhuizen’. ‘Kind, ik ben dolgelukkig, het is absoluut geweldig’. Ze verzucht zachtjes, aan de andere kant van de lijn en ik glimlach.

Elke dag is het zoeken naar lichtpuntjes in dit leven, en soms verzand ik ook in mijn gedachten. Over de toenemende werkdruk, de huidige politieke rompslomp, corona-passen en verplichte QR-codes. Dan worstel ik met frustratie en onmacht en nog veel meer. Elke dag staat mijn dag bol van de schrijnende situaties en die probeer ik, samen met mijn collega’s, uit alle macht wat minder schrijnend te maken. Het is veel meer dan mijn werk, het is mijn hart, mijn zorghart dat elke dag opnieuw zijn stinkende best wil doen om waar dan ook die zwaarbelaste schouders wat te verlichten.

Samen op dezelfde plek blijven wonen als je ouder wordt, en al zolang samen bent, is niet voor iedereen weggelegd. En het is een intense pijn die ik me niet voor kan stellen. Onvrijwillige scheiding, door ouderdom of ziekte. Maar om die enorme last, die ik niet weg kan nemen, iets te kunnen verlichten was dit mijn lichtpuntje van die dag. Ik voelde het, dat dankbare, diep van binnen: Ik heb een geweldige baan 🙂